Back to Tutorial

Lesson 6: Интернетте коопсуз соода кылуу (Shopping)

/en/internetsafety-kyrgyz/-malware-malware/content/

Интернетте коопсуз соода кылуу

Онлайн соода кылуу үйдөн чыкпастан дээрлик баардык нерселерди сатып алууга ыңгайлуу болуп саналат. Онлайн сатып алууларда кээ бир коркунучтар бар болгону менен, өзүңүздү жана каржылык маалыматты коргоо үчүн көп жолдор бар.

Онлайн сатып алууларда коопсуз калуу үчүн төмөнкү видеону көрүп көбүрөөк үйрөнүңүз.

Үйдөн чыкпай соода жасаңыз

Насыя картасындагы номерлердеги коргоо үчүн, эгер үйдө интернет байланыш бар болсо, үйдөн чыкпай соода жасагыңыз келет. Коомдук Wi-Fi тармагынан же коомдук китепканадагы компьютерде соода кылуудан оолак болууга аракеттениңиз. Коомдук комьпютерлер жана Wi-Fi тармактарында маалыматтарыңыздын калып калуу коркунучу бар.

HTTPS ди караңыз

Көптөгөн сайттар дарек тилкесиндеги кулпу белгисин көрсөтүшөт. Бул көбүнчө онлайн дүкөндүн төлөм бетинде көрүнүп турат. Бул сайт HTTPS байланышын колдонуп сиздин маалыматга кирүүнү коопсуз абалга кармайт дегенди билдирет.

Дарек тилкесинде HTTPS белгиси

Сиз бул белгини онлайн дүкөндүн ар бир бетинен көрө албайсыз, ошондой жакшы болот. Баардык барактар чынында,бул коопсуздук кошумча катмарды керектебейт. Бирок, эгер сиз бул белгини көрбөсөңүз, насыя карта номериңизге же башка каржылык маалыматтарыңызга кирүүдөн алыс болушуңуз керек.

Компанияны же сатуучуну изилдөө

Ар ким онлайн дүкөндөн сатып ала алат, ошондуктан сатып алганга чейин компанияны же сатуучуну изилдөө маанилүү. Бизнесте жеке дареги жана тел номери бар экенине ынаныңыз, эгер көйгөй пайда болсо, байланыша ала турган. Ошондой эле, бул сыяктуу сайттардагы сын-пикирлерди текшере аласыз жана Google .

Онлайн сын-пикирлерин текшерүү

Коопсуз төлөм ыкмаларын колдонуңуз

Негизи насыя карталары онлайнда бир нерсеге төлөм жүргүзүүнүн коопсуз жолу болуп саналат. Түздөн-түз которуу, банктык которуу, же болбосо почта аркылуу накталай акча төлөмдөрүн жөнөтүү сыяктуу ыкмалардан оолак болуңуз. Ар кандай соода кылуу үчүн насыя карта маалыматын берүү идеясы жакпаса, анда сиз онлайн төлөм кызматын колдонгонго аракет жасаңыз, мисалы бул сыяктуу төлөм кызматтарын PayPal же Google Капчык . Көп үйрөнүш үчүн буларды карап чыгыңыз PayPal деген эмне?

PayPal менен  бир нерсе сатып алуу

Жазылышты сактаңыз

Дайыма жазылмаларды (отчетту) онлайн транзакциясында сактаңыз рецептен тартып, номерди башкаруу, продуктуну сүрөттөө жана баасы туралуу. Ошондой эле, жөнөткөн электрондук каттарды же сатуучудан алган нерселериңизди сактагыңыз келиши мүмкүн, кийин бир көйгөй бар болсо, колдонгонуңузга ыңгайлуу болот.

 жазууга буйрук берүү

Ички туюмдарыңызга ишениңиз

Акырында жүйөлүү маани жана ички туюмдарыңызды колдонуңуз. Эгерде келишим чындыкка окшосо абдан эле жакшы болот. Эсиңизде болсун эгер бир нерсе шектүү сезилсе, анда сатып алуу мүмкүн эмес .

/en/internetsafety-kyrgyz/-browser-tracking/content/