Back to Tutorial

Lesson 13: Уюлдук түзмөктөр менен коопсуз унаа айдоо (Driving)

/en/internetsafety-kyrgyz/wifi-wifi/content/

Уюлдук түзмөктөр менен коопсуз унаа айдоо

Айдоо учурунда коопсуз калуу үчүн толугу менен мобилдик колдонмолорду пайдалануудан баш тартуу мыкты жол болуп саналат. Кээ бир өлкөлөрдө айдап бара жатканда уюлдук тел пайдаланууга тыюу салынат. Өзүңүздүн өлкөңүздүн транспорттук министрликтин сайтын карап закондорду текшериңиз. Эгер сизге айдап бара жатканда мобилдик колдонмону колдонуу керек болсо, бул коопсуздук кеңешмелерди караңыз.

  • Айдоо учурунда чалбаңыз. Жолго чыга электе же жол чыракта же белгиде токтоп турганда чалыңыз. Ошондой эле, унаа айдап бара жатканда жазып алуу же тел номерлерин карап чыгууга аракет кылбаңыз.
  • Эгер айдап баратып чакырууга жооп берүү зарыл болсо, тел кол жете турган аралыкта экенин текшерип көрүңүз. Болбосо, коопсуз өзүңдү көздөй тартып алып жооп кайтаргычты чалыңыз.
  • Эки колду бош рулда сактоого мүмкүндүк бере турган колдонмону пайдаланыңыз. Колдонмону эрте орнотууну унутпаңыз токтоп, унааны айдабай турган учурда. (Эскертүү: Кээ бир изилдөөлөр колду бошотуу колдонмолорун пайдалануу айдоо учурунда коопсуздукту жакшырта албаганын көрсөтүп турат.)
  • Коркунучтуу шарттарда айдап бара жатканда колдонмону өчүрүү керек. Мобилдик колдонмону колдонуу жол кыймылы татаал учурда, аба-ырайы бузулуп, оор кошулууларда, ал тургай, тааныш эмес жолдор дагы өтө кооптуу болушу мүмкүн. Ушундай шарттарда айдоого басым жасаңыз.
  • Эмоционалдык же оор сүйлөшүүлөр айдап бара жатканда тоскоолдук болушу мүмкүн. Эгер сиз таарынып же кайгыра баштасаңыз, сүйлөшүүнү токтото туруңуз.
  • Айдап бара жатканда эч качан жазбаңыз, интернетти карабаңыз, же видеолорду көрбөңүз. Бул өтө коркунучтуу. Эгер GPS ди колдонсоңуз жолго чыгардын астында программалоо керек, кайрадан программалоо керек болсо сууруп салыңыз. Айдап бара жатканда, жолдон көзүңүздү албаңыз жана GPS үн багытына таянышыбыз керек.
  • Айдап бара жатканда шумдуктай кооз жана кызыктуу көрүнүш болсо да, сиз мобилдик түзмөк менен сүрөткө же видео тартып алууга аракет жасабашыңыз керек. Бул эң жаман багыттан адаштырат. Эгер оопсуз болсо, сууруп салыңыз. Эгер андай болбосо, аны тим коюңуз.

/en/internetsafety-kyrgyz/-adobe-flash-player-/content/